Ελληνική Οικονομία: τι πήγε στραβά; – Του Θεόδωρου Βαμβακίδη

Ήδη διανύουμε τον έκτο χρόνο από τότε που η Ελλάδα είχε αναγκαστεί να ζητήσει τη διεθνή βοήθεια για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους που την απειλούσε.

Από τότε μέχρι σήμερα υπάρχει συνεχής προβληματισμός για το πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε την κρίση. Τι είναι όμως αυτό που μας οδήγησε σε αυτή;

Αναλύοντας βασικά μεγέθη της ευρωπαϊκής και της ελληνικής οικονομίας, θα λέγαμε πως οι αλλαγές σε Ελλάδα και Ευρώπη συμβαίνουν σχεδόν ταυτόχρονα. Από το 2004 μέχρι και το 2007, οι οικονομικές επιδόσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας ήταν εκπληκτική. Το δημόσιο χρέος των χωρών και η ανεργία ήταν χαμηλά και σε σταθερά επίπεδα. Ομοίως υπήρχαν υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης και μικρά ελλείμματα. Παρόλο που δεν υπήρχε τήρηση των όρων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για δημόσιο χρέος κάτω του 60% και ελλείμματα μικρότερα του 3%, ο μέσος όρος της Ευρωζώνης δεν απείχε πολύ από αυτούς.

Η εικόνα άλλαξε δραματικά το 2008, όταν πλέον οι επιπτώσεις της χρηματοπιστωτικής κρίσης των ΗΠΑ έφτασαν και στην Ευρώπη. Είναι η στιγμή που τα οικονομικά μεγέθη των χωρών της Ευρώπης αλλάζουν προς το χειρότερο. Το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα των χωρών έχουν ξεπεράσει τα προβλεπόμενα όρια, η ανεργία έχει αυξηθεί και μια περίοδος κρίσης έχει ξεκινήσει σε όλη την Ευρώπη. Από τότε οι ευρωπαϊκές χώρες αρχίζουν μια μεγάλη προσπάθεια για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης. Η Ελλάδα ωστόσο, βρέθηκε περισσότερο ευάλωτη από τις υπόλοιπες χώρες.

 

Ποια ήταν όμως αυτά τα χαρακτηριστικά που έκαναν την οικονομία περισσότερο ευάλωτη;

 

Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας είχε όμοιο ποσοστό ανεργίας και ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το δημόσιο χρέος της χώρας ήταν σημαντικά υψηλότερο. Ενώ για το μέσο όρο Ευρωζώνης και Ευρωπαϊκής Ένωσης το χρέος ήταν κοντά στο 60%, στην Ελλάδα ήταν πάνω από 100%. Επιπλέον κανένα έτος δεν τήρησε τον κανόνα του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για έλλειμμα μικρότερο του 3%. Αυτά τα στοιχεία συνέβαλαν σημαντικά στη δυνατότητα από το 2008 και έπειτα, οπότε και ξεκίνησε η κρίση στις παγκόσμιες αγορές και ο δανεισμός των χωρών έγινε δυσκολότερος.

Όμως δεν ήταν μονάχα το γεγονός ότι περιορίστηκε ο δανεισμός της χώρας. Σημαντικός παράγοντας είναι το πόσο πολύ εξαρτάται η οικονομία από αυτόν. Βλέποντας το ποσοστό των επενδύσεων σε σχέση με το ΑΕΠ, βλέπουμε ότι στην περίπτωση της Ελλάδος τη μερίδα του λέοντος κατέχουν τα νοικοκυριά. Η οικονομία δηλαδή βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση των νοικοκυριών. Αυτό όμως είναι κάτι που δε μπορεί να δημιουργήσει διαχρονική σταθερότητα στην οικονομία. Με την έλευση της κρίσης χρέους, καθώς και με την εφαρμογή μέτρων περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής στα πλαίσια του Μνημονίου, τα νοικοκυριά έχασαν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους, το οποίο προερχόταν το δημόσιο δανεισμό (μισθοί εργαζομένων, συντάξεις, δημόσια έργα, κοινωνικές δαπάνες, δημόσιες προμήθειες κλπ). Αυτό είχε ως συνέπεια ενώ οι στις ευρωπαϊκές χώρες, όπου την πλειοψηφία των επενδύσεων την έκαναν επιχειρήσεις, από το 2010 να ξεκινούν τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης, η Ελλάδα να συνεχίζει να βυθίζεται στην ύφεση και η ανεργία να αυξάνεται κατακόρυφα κοντά στο 30% το 2013.

Σίγουρα ακόμα και αν είχαν δοθεί περισσότερα κίνητρα σε ντόπιες και ξένες επιχειρήσεις να επενδύσουν στη χώρα μας, κρίνοντας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η κρίση θα μας άγγιζε. Ωστόσο, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά αφού η χώρα μας θα ήταν λιγότερο εξαρτημένη από μία και μόνη πηγή ανάπτυξης της οικονομίας, δηλαδή το δημόσιο δανεισμό.

Βασικό ζήτημα αυτή τη στιγμή σίγουρα παραμένει το πώς θα μπορέσει να γίνει η διευθέτηση του δημοσίου χρέους. Είναι ωστόσο σημαντικό να καταλάβουμε από τα λάθη του παρελθόντος και η χώρα να μπορέσει να χτίσει σχέση εμπιστοσύνης με τον ιδιωτικό τομέα ώστε να υπάρξει αμοιβαίο όφελος και για τις δύο πλευρές.

 

Η πορεία του χρέους(%) σε Ελλάδα, Γερμανία, Ευρωζώνη και ΕΕ.

1

2

3

4

5

 


O Θεόδωρος Βαμβακίδης κατάγεται από την Καστοριά και είναι τελειόφοιτος του τμήματος Λογιστικής & Χρημ/κής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

email επικοινωνίας: teo.vam.kast@gmail.com

 

 

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο:

Comments

comments

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *